Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz

Rhinacanthus nasutus (L.) Kuntze

Dianthera paniculata Lour.

Justicia nasuta L.

Pseuderanthemum connatum Lindau

Rhinacanthus communis Nees

Rhinacanthus nasutus (L.) Kuntze

Rhinacanthus osmospermus Bojer ex Nees

ต้น ไม้พุ่ม สูงถึง 120 ซม. กิ่งอ่อนและลำต้น มักเป็นสันสี่เหลี่ยม ส่วนที่ยังอ่อนมักมีขนปกคลุม โคนลำต้นเนื้อเป็นแกนแข็ง

ใบ ใบเดี่ยว ออกตรงข้าม รูปไข่  รูปไข่หรือรูปวงรี โคนใบและปลายใบแหลม  กว้าง 2-3 ซม.ยาว 4-6 ซม.

ดอก ออกเป็นช่อสั้นที่ซอกใบ กลีบเลี้ยง มี 5 กลีบ กลีบดอก สีขาว ส่วนโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ยาวประมาณ 2 ซม. ส่วนปลายแยกเป็น 2 แฉก

ผล เป็นฝัก เรียวยาว ภายในมีเมล็ด 4 เมล็ด

พบที่ระดับความสูงจากระดับทะเลปานกลาง 750 ม. 

เจริญเติบโตได้ดีที่สุดในดินชื้นที่มีการระบายน้ำได้ดี แต่ก็ยังพบได้ในที่อยู่อาศัยที่แห้งมากเช่นรอยแตกของหิน

มีถิ่นกำเนิดในประเทศกัมพูชา บังคลาเทศ คอโมโรส แองโกลา และมาดากัสการ์

ประเทศจีน กัมพูชา อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย พม่า ไทย เวียดนาม อินเดีย ศรีลังกา ฟิลิปปินส์ เกาะมาดากัสการ์

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ปักชำกิ่ง

ใบ และราก  รักษากลาก เกลื้อน ผื่นคัน โดยใช้ใบสด และรากโขลกให้ละเอียด แช่เหล้าโรง 1 สัปดาห์ เอาน้ำเหล้าทาบริเวณที่มีอาการ วันละ 2-3 ครั้ง 

ใบ รสเบื่อเย็น ดับพิษไข้ แก้ไข้ตัวร้อน แก้พยาธิผิวหนัง นำใบสดหรือคั่วแห้ง มาชงในน้ำดื่ม เป็นยาขับปัสสาวะ ยาระบาย  

ราก รสเบื่อเมา แก้กลากเกลื้อน ผื่นคัน และโรคผิวหนังที่เป็นน้ำเหลืองบางชนิด

ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 2553. “ทองพันชั่ง”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา:  http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=69 (22 เมษายน 2560).

ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. 2554. “ทองพันชั่ง”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2507 (22 เมษายน 2560).

Kew Science,The Royal Botanic Gardens. “Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.plantsoftheworldonline.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:53554-1 (22 เมษายน 2560).

The Plant List. 2013. “Rhinacanthus nasutus (L.) Kurz”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2421087 (22 เมษายน 2560).

Useful Tropical Plants. 2017. “Rhinacanthus nasutus”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Rhinacanthus+nasutus (22 เมษายน 2560).