Bauhinia purpurea L.

Bauhinia castrata Blanco

Bauhinia coromandeliana DC.

Bauhinia platyphylla Zipp. ex Span.

ลำต้น ไม้ต้นผลัดใบ เปลือกชั้นนอกสีน้ำตาลอ่อน ผิวขรุขระ เปลือกไม่หลุดออก

ใบ ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปร่างค่อนข้างกลม กว้าง 5-10 ซม. ยาว 5-15 ซม. โคนใบเว้า ปลายใบเว้าลึกเข้าประมาณครึ่งหนึ่งของแผ่นใบ ก้านใบยาว 3-5 ซม. ผิวใบเรียบลื่น มีไขนวลปกคลุม ใบสีเขียวอ่อน เส้นใบนูนเด่นออกที่โคนใบ 5-9 เส้น ขอบใบเรียบ

ดอก ออกบริเวณซอกใบและปลายกิ่ง ลักษณะเป็นช่อ มีดอกย่อย 6-10 ดอก ดอกตูมรูปขอบขนานปลายแหลมมีสัน กลีบเลี้ยง 5 กลีบ สีเขียวอ่อน ผิวมีขนนุ่มสีขาวปกคลุม กลีบเลี้ยงแยกออกเป็นสองปาก กลีบดอก 5 กลีบ กลีบแยกกัน กลีบดอกกว้าง 1.6 ซม. ยาว 5 ซม. ดอกมีสีขาวถึงสีม่วงเข้ม ส่วนใหญ่ที่พบจะเป็นสีแดง ดอกบานเส้นผ่าศูนย์กลาง 6-10 ซม. เกสรเพศผู้ 10 อัน เป็นเกสรที่สมบูรณ์ 3 อัน

ผล เป็นฝักแบน กว้าง 1.5-2.5 ซม. ยาว 10-25 ซม. ผิวแข็งขรุขระ เมื่อแก่แห้งแตกเป็น 2 ซีก

เมล็ด รูปกลมแบน สีดำ

พบตามป่าเบญจพรรณทั่วทุกภาคของไทย โตช้า เจริญเติบโตได้ดีในดินที่ระบายน้ำดี ความชื้นสูง แสงแดดจัด ปลูกริมทะเลได้

ตอนใต้ของประเทศจีน (ซึ่งรวมถึงฮ่องกง) และเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ปากีสถาน อินเดีย สิกขิม ประเทศศรีลังกา พม่า เอเชียตะวันออกเฉียงใต้  ประเทศจีน

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ต้นจะออกดอกเมื่อมีอายุ 3-5 ปี

ใบ มีรสเฝื่อน ต้มกินรักษาอาการไอ
ดอก มีรสเฝื่อน เป็นยาระบายดับพิษไข้
ราก มีรสเฝื่อน ต้มกินเป็นยาระบาย และระบายพิษไข้

คณะกรรมการวิชาการดำเนินงานส่วนสวนสมุนไพรพืชสวนโลก. 2549. สวนสมุนไพรในงานมหกรรมพืชสวนโลก 2549. Herbal Garden in Royal Flora Expo 2006. บริษัท สามเจริญพาณิชย์(กรุงเทพฯ) จำกัด. กรุงเทพมหานคร.

วชิรพงศ์ หวลบุตตา. 2542. ไม้ต้นประดับ เล่ม 1-2. พิมพ์ครั้งแรก. สำนักพิมพ์บ้านและสวน. กรุงเทพมหานคร.

ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 2555. พรรณไม้ในมหาวิทยาลัย
ราชภัฏเชียงราย. พิมพ์ครั้งที่ 1. เชียงใหม่ ดอคคิวเมนทารี ดีไซด์ จำกัด. เชียงใหม่. 315 น.

Flora of Pakistan. “Bauhinia purpurea”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=5&taxon_id=200011953 (24 กรกฎาคม 2560).

The Plant List. 2013. “Bauhinia purpurea L.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/ild-823 (24 กรกฎาคม 2560).

Wikipedia. “Phanera purpurea”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://en.wikipedia.org/wiki/Phanera_purpurea (24 กรกฎาคม 2560).