Tectona grandis L. f.

Jatus grandis (L. f.) Kuntze

Theka grandis (L. f.) Lam.

Tectona grandis f. abludens Koord. & Valeton

Tectona grandis f. canescens Moldenke

Tectona grandis f. pilosula Moldenke

Tectona grandis f. punctata Moldenke

Tectona grandis f. tomentella Moldenke

Tectona theca Lour.

ลำต้น ไม้ต้นผลัดใบ สูง 20-40 ม. ลำต้นเปลาตรง เปลือกแตกเป็นร่อง สีน้ำตาลหรือสีน้ำตาลอมเทา กิ่งอ่อนรูปสี่เหลี่ยม ทุกส่วนที่ยังอ่อนมีขนรูปดาว

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามสลับตั้งฉาก รูปไข่กลับหรือรูปรี กว้าง 20-50 ซม. ยาว 25-80 ซม. ปลายแหลม มน หรือเป็นติ่งแหลม โคนสอบเรียว ขอบเรียบหรือหยักซี่ฟัน แผ่นใบหนาคล้ายแผ่นหนัง ด้านบนสีเขียว ด้านล่างสีอ่อนกว่า มีขนสากทั้ง 2 ด้าน ก้านใบยาว 1-5 ซม. ใบอ่อนมีสีน้ำตาลแดง

ดอก เป็นช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกกตามปลายกิ่ง ยาวได้ถึง 50 ซม. มีขนสั้นนุ่ม  ดอกขนาดเล็ก เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 6 มม. กลีบเลี้ยงสีเขียว ยาว 3-4.5 มม. โคนเชื่อมติดกันเป็นรูปถ้วย ปลายแยกเป็น 5-7 แฉก ขยายใหญ่เมื่อเป็นผล กลีบดอกสีขาวนวล โคนเชื่อมติดกันเป็นหลอด ยาว 1.5-3 มม. ปลายแยกเป็น 5-7 กลีบ รูปรีแกมรูปไข่ ยาว 2.5-3 มม. ปลายโค้งออกด้านนอก เกสรเพศผู้ 5 เกสร ยาว 2.5-4 มม. 

ผล รูปทรงกลม เส้นผ่าศูนย์กลาง 0.5-1.5 ซม. มีขนสั้นสีน้ำตาลหนาแน่น มี 4 ช่อง แต่ละช่องมี 1 เมล็ด กลีบเลี้ยงพองออกเป็นถุงบางหุ้มผลไว้

เมล็ด มี 4 เมล็ด

พบตามป่าเบญจพรรณ ที่สูงจากระดับทะเลปานกลางได้ถึง 500 ม.

อินเดีย บังกลาเทศ เมียนมา ภูมิภาคอินโดจีน

เอเชียตะวันออก - อนุทวีปอินเดีย พม่า ลาว กัมพูชา เวียดนาม

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด

เนื้อไม้ มีความทนทาน สวยงาม ใช้ในการก่อสร้าง ต่อเรือ แกะสลัก ทำเครื่องมือกสิกรรม

ใบ ให้สีชมพู ใช้ทำสีย้อมผ้า

ชูศรี ไตรสนธิ และปริทรรศน์ ไตรสนธิ. 2547. พรรณไม้ในมหาวิทยาลัยเชียงใหม่. หจก. นันทกานต์กราฟฟิค การพิมพ์, เชียงใหม่.

ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. 2554. “สัก”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=856 (26 พฤศจิกายน 2559).

ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 2555. พรรณไม้ในมหาวิทยาลัย ราชภัฏเชียงราย. พิมพ์ครั้งที่ 1. เชียงใหม่ ดอคคิวเมนทารี ดีไซด์ จำกัด. เชียงใหม่. 315 น.

สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพรรณพืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. 2557. ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย เต็ม สมิตินันทน์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2557. สำนักงานพระพุทธศาสนา, กรุงเทพฯ.

POWO (2019). Plant of the World Online. Facilitated by the royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet, https://powo.science. kew.org/. Retrieved 17 June 2024.

TPL. 2013. The Plant List Version 1.1.Published on the Internet; Available Source: http://www.theplantlist.org/ (accessed 1st January), June 17, 2024.

Useful Tropical Plants. 2017. “Tectona grandis”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Tectona+grandis (26 พฤศจิกายน 2559).

WFO. 2024. Tectona grandis L. f. Published on the Internet, https://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0000321229. Accessed on: 17 Jun 2024