Artocarpus heterophyllus Lam.

Artocarpus brasiliensis Ortega

Artocarpus maximus Blanco

Artocarpus nanca Noronha

Artocarpus philippensis Lam.

ต้น ไม้ยืนต้นขนาดใหญ่ สูง 15-30 ม. ทรงพุ่มรูปทรงกระบอก ทุกส่วนของต้นมียางสีขาว เป็นไม้เนื้ออ่อน แก่นสีเหลือง

ใบ ใบเดี่ยวเรียงสลับ รูปรี กว้าง 5-8 ซม. ยาว 10-17 ซม. มีหูใบขนาดใหญ่หุ้มปลายยอด หูใบหลุดร่วงง่าย โคนใบมนปลายใบทู่ถึงแหลม ใบมีสีเขียวเข้มเป็นมัน และแผ่นหนาเหมือนหนัง ท้องใบสาก ก้านใบยาว 1.0-2.5 ซม.

ดอก ดอกออกเป็นช่อแท่งกลมยาว ออกตามลำต้นหรือกิ่งขนาดใหญ่ ช่อดอกเพศผู้และเพศเมียแยกกัน แต่อยู่บนต้นเดียวกัน ช่อดอกเพศเมียจะออกที่โคนกิ่ง ลำต้น หรือก้านขนาดใหญ่ ดอกเพศผู้ส่วนมากออกที่ปลายกิ่ง มีกลิ่นหอม

ผล เป็นผลรวม ผลมีขนาดใหญ่ ในหนึ่งผลใหญ่จะมีผลย่อยอยู่หลายผล ผิวมีหนามสั้นเนื้อหุ้มเมล็ดมีสีเหลือง เมื่อสุกมีกลิ่นหอม รสหวาน

เมล็ด มีจำนวนมาก รูปค่อนข้างกลม หรือขอบขนาน กว้าง 15-20 มม. ยาว 25-30 มม.

ไม่ทนต่ออากาศเย็นและแห้ง ชอบอากาศร้อนชื้น น้ำไม่ท่วมขัง

เอเชียใต้

ภูมิภาคอินโดจีน มาเลเชีย อินโดนีเซียและฟิลิปปินส์

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ติดตา และทาบกิ่ง

เนื้อไม้ ใช้ทำพื้นเรือนและสิ่งก่อสร้าง

ใบ ใบอ่อนรับประทานสดหรือลวกกับน้ำพริก

ผล ผลอ่อนใช้ทำประกอบอาหาร ผลสุกกินเป็นผลไม้

ราก แก้โรคผิวหนัง แก้ท้องเสีย

เมล็ด บำรุงน้ำนมในสตรีหลังคลอด เมล็ด ให้ใช้ประมาณ 60-240 กรัม ต้มสุกกิน จะมีรสชุ่ม ช่วยขับน้ำนมในสตรีหลังคลอด มีน้ำนมน้อยหรือไม่มีน้ำนมช่วยบำรุงร่างกาย

ผลสุก มีกลิ่นหอม เนื้อในจะมีสีเหลืองนำมารับประทานได้หรือผสมกับน้ำหวานเป็นขนม เนื้อในสีเหลืองลื่น รับประทานรักษาโรคเกี่ยวกับทรวงอก รับประทานมากจะเป็นยาระบายอ่อนๆ

ผลอ่อน นำมาต้มเป็นผักจิ้มแล้ว ยังมีฤทธิ์ฝาดสมาน รักษาอาการท้องเสีย

น้ำยาง จะมี resins ใช้เป็นสารเคลือบวัตถุหรือจะนำมาผสมกับยางไม้อื่นเพื่อทำตังดักนกก็ได้ นอกจากนี้ยังใช้เป็นยารักษาโรคซิฟิลิส และขับพยาธิ

ศูนย์ความหลากหลายทางชีวภาพ มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย. 2555. พรรณไม้ในมหาวิทยาลัย ราชภัฏเชียงราย. พิมพ์ครั้งที่ 1. เชียงใหม่ ดอคคิวเมนทารี ดีไซด์ จำกัด. เชียงใหม่. 315 น.

ThaiHerbal.org. 2015. “ขนุน”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มาซ http://thaiherbal.org/399 (17 ตุลาคม 2559).

The Plant List. 2013. “Artocarpus heterophyllus Lam.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2653982 (11 กุมภาพันธ์ 2560).