ชื่อไทย
หมากสง
ชื่อท้องถิ่น
เค็ด, พลา, สาละ (เขมร); เซียด (ชาวบน นครราชสีมา); แซ (กะเหร่ยง แม่ฮ่องสอน); ปีแน (มลายู ภาคใต้); มะ (ชอง ตราด); สีซะ (กะเหรี่ยง ภาคเหนือ); หมาก, หมากเมีย (ทั่วไป); หมากมู้ (เงี้ยว แม่ฮ่องสอน)
ชื่อสามัญ
<p>Areca palm/ Betelnut palm</p>
ชื่อวิทยาศาสตร์

Areca catechu L.

สกุล
Areca
สปีชีส์
catechu
ชื่อพ้อง

Areca faufel Gaertn.

Areca hortensis Lour.

Areca catechu var. alba Blume

Areca catechu var. batanensis Becc.

Areca catechu f. communis Becc.

Areca catechu var. longicarpa Becc.

Areca catechu var. nigra Giseke

Areca cathechu Burm.f.

Areca himalayana Griff. ex H.Wendl.

Areca macrocarpa Becc.

Areca nigra Giseke ex H.Wendl.

Sublimia areca Comm. ex Mart.

ชื่อวงศ์
ARECACEAE
กลุ่มพรรณไม้
ปาล์ม
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลำต้น เป็นปาล์มต้นเดี่ยว ไม่แตกกิ่งก้าน สูง 5-20 ม. เส้นผ่านศูนย์กลางต้น 10-15 ซม.  ลำต้นใกล้คอยอดสีเขียว เปลี่ยนเป็นสีเทาเมื่ออายุมากขึ้น มีรอยแผลใบเห็นชัด 

ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกชั้นเดียว แต่ละต้นมี 10-12 ใบ กาบใบยาว 80-100 ซม. เชื่อมกันเป็นหลอดหุ้มคอลำต้น ก้านใบยาวประมาณ 5 ซม. แกนกลางใบยาว 1.5-2 ม. มีใบย่อยข้างละ 20-30 ใบ เรียงชิดกัน รุปแถบ กว้าง 3-7 ซม. ยาว 30-60 ซม. อาจยาวได้ถึง 90 ซม. 

ดอก ช่อดอแบบช่อแยกแขนง ออกที่ข้อใต้คอลำต้น 3-5 ช่อ แต่ละช่อยาวประมาณ 60 ซม. ก้านช่อดอกยาว 2-3 ซม. มีช่อแขนงหลายช่อ ยาว 20-25 ซม.  ดอกสีเหลืองนวล มีกลิ่นหอมอ่อน

ผล รูปทรงกลมหรือรูปทรงรี กว้าง 5-6 ซม. ยาว 7-8 ซม. ผลอ่อนสีเขียว สุกสีส้มถึงสีส้มอมแดง ในหนึ่งช่อมี 50-100 ผล

สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา

หมากเป็นปาล์มปลูก เจริญเติบโตได้ดีในเขตร้อนและเขตอบอุ่น ส่วนมากมักปลูกตามชายฝั่ง ในประเทศไทยพบปลูกทั่วไปยกเว้นพื้นที่สูงทางภาคเหนือ ยังไม่พบขึ้นเองตามธรรมชาติ

 

ถิ่นกำเนิด

ฟิลิปปินส์

การกระจายพันธุ์

หมากสงมีถิ่นกำเนิดในฟิลิปปินส์ และมีการนำไปปลูกในอินเดีย ศรีลังกา หมู่เกาะอันดามัน จีน ไต้หวัน ภูมิภาคอินโดจีน มาเลเซีย อินโดนีเซีย ปาปัวนิวกินี หมู่เกาะโซโลมอน ฟิจิ เฮติ สาธารณรัฐโดมินิกัน

 

การปลูกและการขยายพันธุ์

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ใช้เวลาในการเพาะ 1-3 เดือนเมล็ดจึงงอก

ประเภทการใช้ประโยชน์
อาหาร,สมุนไพร,พืชประดับ

ผลดิบ นำผลดิบไปผสมปูนแดง และใบพลูเคี้ยวเพื่อชะล้างสิ่งสกปรกและฆ่าเชื้อโรคในปาก

แหล่งอ้างอิง

ปิยะ เฉลิมกลิ่น.  2550.  คู่มือปาล์มประดับ ฉบับปรับปรุงและเพิ่มเติม.  บ้านและสวน, กรุงเทพฯ.

พูนศักดิ์ วัชรากร.  2548.  ปาล์มและปรงในป่าไทย.บ้านและสวน, กรุงเทพฯ.

อภิชาต ศรีสะอาด.  2551.  สมุนไพรไล่แมลงและกำจัดศัตรูพืช & พรรณไม้พิษ. พิมพ์ครั้งที่ 3. นาคาอิเตอร์มีเดีย จำกัด. 116 น.

Palmpedia.  2022.  “Areca catechu”. Published on the Internet, https://palmpedia.net/wiki/Areca_catechu, May 24, 2023.

POWO (2019). Plant of the World Online. Facilitated by the royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet, https://powo.science.kew.org/. Retrieved 24 May 2023.

Thaigoodview.com. 2013. “หมาก”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.thaigoodview.com/node/154383?q=node/154383 (19 ตุลาคม 2559).

TPL. 2013. The Plant List Version 1.1.Published on the Internet; Available Source: http://www.theplantlist.org/ (accessed 1st January), May 24, 2023.

รายการรูปภาพ

กลับหน้ารายการพรรณไม้