ชื่อไทย
บัวเผื่อน
ชื่อท้องถิ่น
นิโรบล (กรุงเทพฯ)/ บัวขาบ, บัวผัน, บัวเผื่อน (ภาคกลาง)/ ป้านดำ, ป้านสังกอน (เชียงใหม่)/ ปาลีโป๊ะ (มาเลย์-นราธิวาส)
ชื่อวิทยาศาสตร์

Nymphaea nouchali Burm.f. 

สกุล
Nymphaea
ชื่อพ้อง

Nymphaea bernierana Planch.

Nymphaea cyanea Roxb. ex G.Don

Nymphaea emirnensis Planch.

Nymphaea madagascariensis DC.

ชื่อวงศ์
NYMPHAEACEAE
กลุ่มพรรณไม้
ไม้ดอก
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น ไม้น้ำล้มลุก เหง้าไม่แตกแขนง

ใบ ใบรูปกลมแกมรูปไข่ กว้าง 8-18 ซม. ยาว 10-25 ซม. ขอบจักมนหรือเรียบ แผ่นใบด้านล่างสีเขียวอ่อนหรือสีม่วงอมสีน้ำตาล เส้นแขนงใบออกจากโคน 10-15 เส้น ก้านใบยาวได้ถึง 1 ม. ติดแผ่นใบที่โคน

ดอก ดอกตูมรูปกรวยแหลม เส้นผ่านศูนย์กลาง 2-3 ซม. ดอกบานเส้นผ่านศูนย์กลาง 8-15 ซม. บานช่วงเช้า ก้านดอกคล้ายก้านใบ กลีบเลี้ยงรูปขอบขนาน ยาว 3-8 ซม. ติดทน กลีบดอกจำนวนมาก เรียงซ้อนกันหลายวง สีขาว อมชมพู หรือม่วง รูปขอบขนาน  ปลายแหลม มักมีเกสรเพศผู้คล้ายกลีบดอกที่เป็นหมัน

ผล ผลเส้นผ่านศูนย์กลาง 1.5-4.5 ซม.

สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา

บัวผันเป็นบัวพื้นเมืองที่มีความทนทานปลูกเลี้ยงง่าย สามารถทนแดดทนฝนได้ดี และเจริญเติบโตได้ดีในสภาพที่แสงแดดส่องถึง

ถิ่นกำเนิด

พืชพื้นเมืองในภาคใต้ และภาคตะวันออกของเอเชีย

การกระจายพันธุ์

พบในเอเชียเขตร้อน และออสเตรเลีย

การปลูกและการขยายพันธุ์

ขยายพันธุ์โดยไหล ซึ่งแตกจากเหง้าใต้ดินปลูกลงในบ่อในโคลนเลนโดยตรงหรือปลูกใน กระถางทรงแบนให้ตั้งตัวก่อนแล้วนำไป วางในโคลนเลนให้แตกไหลออกมาและเจริญต่อไป

ประเภทการใช้ประโยชน์
พืชประดับ

นิยมปลูกในกระถาง หรือบ่อเล็กๆ ประดับสวน หรือสถานที่ทั่วไป

แหล่งอ้างอิง

คณะทรัพยากรธรรมชาติ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์. “บัวผัน”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://natres.psu.ac.th/Department/PlantScience/510-111web/510-482web/510-482web-1-10-46/Nymphaea%20cyanea%20.htm (17 มิถุนายน 2560).

สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพันธุ์พืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช. “บัวเผื่อน”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.dnp.go.th/botany/detail.aspx?wordsLinkno=3036&words=บัวเผื่อน&typeword=word (17 มิถุนายน 2560).

The Plant List. 2013. “Nymphaea nouchali Burm.f.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2384389 (17 มิถุนายน 2560).

WIKIPEDIA. 2017. “Nymphaea nouchali”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://en.wikipedia.org/wiki/Nymphaea_nouchali (17 มิถุนายน 2560).

กลับหน้ารายการพรรณไม้