Lagerstroemia speciosa (L.) Pers.

Lagerstroemia munchhausia L. ex Forsyth f.

Murtughas speciosa (L.) Kuntze

Adambea glabra Lam.

Adambea hirsuta Lam.

Lagerstroemia augusta Wall. 

Lagerstroemia flos-reginae Retz.

Lagerstroemia major Retz.

Lagerstroemia hirsuta (Lam.) Willd.

Lagerstroemia plicifolia Stokes

Lagerstroemia reginae Roxb.

Murtughas hirsuta (Lam.) Kuntze

ลำต้น ไม้ต้น ผผลัดใบระยะสั้น สูง 5-30 ม. เปลือกค่อนข้างเรียบ สีเทาหรือสีน้ำตาลอ่อน เปลือกในสีน้ำตาลอ่อน เป็นเส้น 

ใบ เป็นใบเดี่ยว เรียงตรงข้ามหรือเกือบตรงข้าม รูปรี รูปขอบขนานแกมรูปรี หรือรูปไข่กลับ กว้าง 6-10 ซม. ยาว 12-26 ซม. ปลายเรียวแหลมหรือแหลม โคนมน สอบเรียว หรือเบี้ยว ขอบเรียบ แผ่นใบค่อนข้างหนาคล้ายแผ่นหนัง เกลี้ยงทั้ง 2 ด้าน เส้นแขนงใบข้างละ 10-15 เส้น ก้านใบยาว 0.5-1 ซม. 

ดอก เป็นช่อดอกแบบช่อกระจุกแยกแขนง ออกตามซอกใบและปลายกิ่ง ช่อดอกตั้งชูขึ้นเหนือเรือนยอด ยาว 30-40 ซม. ดอกบานเส้นผ่านศูนย์กลาง 4-7 ซม. ฐานดอกคล้ายรูปประฆัง กลีบเลี้ยง 6 กลีบ รูปสามเหลี่ยม โคนกลีบเชื่อมติดที่ขอบฐานดอก ด้านนอกมีสันตามยาว 10-14 สันเห็นชัด มีขนสั้นนุ่ม กลีบดอก 6 กลีบ สีชมพูหรือสีม่วง รูปไข่กลับ ยับย่น โคนคอดคล้ายก้านกลีบ เกสรเพศผู้จำนวนมาก ก้านชูอับเรณูสีเดียวกับกลีบดอก อับเรณูสีเหลือง รังไข่อยู่เหนือวงกลีบ เกลี้ยง

ผล แบบผลแห้งแตกกลางพู รูปทรงรีกว้างหรือรูปค่อนข้างกลม กว้าง 1.5-2 ซม. ยาว 2-2.5 ซม. ปลายผลมีติ่งแหลม เกลี้ยง มีฐานดอกและกลีบเลี้ยงติดทน เมื่อแก่แตกเป็น 6 เสี้ยว 

เมล็ด ขนาดเล็ก มีปีกบาง มีเมล็ดจำนวนมาก

พบตามป่าดิบและป่าผลัดใบ บริเวณที่ราบลุ่มและริมน้ำ ที่สูงจากระดับทะเลปานกลางถึง 750 ม. 

อินเดีย (อัสสัม) ศรีลังกา บังกลาเทศ จีน (ตอนกลางและตอนใต้) เมียนมา ภูมิภาคอินโดจีน ภูมิภาคมาเลเซีย นิวกินี ฟิลิปปินส์ ออสเตรเลีย

ในประเทศไทยพบทางภาคเหนือ ภาคตะวันตกเฉียงใต้ ภาคกลาง ภาคตะวันออกเฉียงใต้ และภาคใต้ ในต่างประเทศพบที่อินเดีย (อัสสัม) ศรีลังกา บังกลาเทศ จีน (ตอนกลางและตอนใต้) เมียนมา ภูมิภาคอินโดจีน ภูมิภาคมาเลเซีย นิวกินี ฟิลิปปินส์ และออสเตรเลีย

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด

ต้น มีรูปทรงและให้ดอกสวยงาม ใช้ปลูกเป็นไม้ประดับ

ใบ ใบอ่อนนำไปตากแดด ชงเป็นชาช่วยรักษาโรคเบาหวาน ลดความอ้วน ช่วยลดระดับไขมันในเลือด ลดระดับน้ำตาลในเลือด รักษาโรคความดันโลหิตสูง รักษาโรคเกี่ยวกับทางเดินปัสสาวะ แก้ปัสสาวะพิการ

ราก มีรสขม นำมาต้มน้ำดื่ม หรือนำมาตำแล้วพอกบริเวณท้อง ช่วยรักษาแผลในช่องปากและคอ 

เปลือก ลดระดับน้ำตาลในเลือด แก้ไข้ แก้อาการท้องเสีย

เมล็ด ลดระดับน้ำตาลในเลือด แก้อาการนอนไม่หลับ รักษาโรคเบาหวาน ลดระดับน้ำตาลในเลือด

ฉัตรชัย เงินแสงสรวย, รัมภ์รดา มีบุญญา, ปวีณา เวสภักตร์, ณัฐนนท์ มีพรหม, สิริพร ชดช้อย, วีรีศา บุญทะศักดิ์ และจามิกร วงศ์จิ้ว. 2562. พรรณไม้ในวังสระปทุม. มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์, กรุงเทพฯ.

สรายุทธ บุณยะเวชชีวิน, ยุทธการ จำลองราช, รุ่งสุริยา บัวสาลี และไพรัช ระยางกูล. 2559. ต้นไม้ ป่า ห้วยขาแข้ง. บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน), กรุงเทพฯ.

สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพรรณพืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. 2557. ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย เต็ม สมิตินันทน์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2557. สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติม กรุงเทพฯ.

องค์การสวนพฤกษศาสตร์. 2541. สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เล่ม 5. พิมพ์ครั้งที่ 1. โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮาส์, กรุงเทพมหานคร. 205 น.

ThaiHerbal.org. 2014. “อินทนิลน้ำ”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://thaiherbal.org/1842 (10 ตุลาคม 2559).

POWO (2019). Plant of the World Online. Facilitated by the royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet, https://powo.science. kew.org/. Retrieved 12 september 2022.

TPL. 2013. The Plant List Version 1.1.Published on the Internet; Available Source: http://www.theplantlist.org/ (accessed 1st January), September 12, 2022.