ชื่อไทย
พุดตาน
ชื่อท้องถิ่น
ดอกสามสี (เลย, ภาคเหนือ)/ สามผิว (ภาคเหนือ)
ชื่อสามัญ
Chinese rose/ Confederate rose
ชื่อวิทยาศาสตร์

Hibiscus mutabilis L.

สกุล
Hibiscus 
สปีชีส์
mutabilis
ชื่อพ้อง

Ketmia mutabilis (L.) Moench

Hibiscus sinensis Mill.

Hibiscus immutabilis Dehnh.

Abelmoschus mutabilis (L.) Wall. ex Hassk.

ชื่อวงศ์
MALVACEAE
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น ไม้พุ่มขนาดกลาง สูงประมาณ 1-3 ม.

ใบ ใบเดี่ยว รูปไข่ เรียงสลับ มีขนาดกว้าง 9-20 ซม. ยาว 10-22 ซม. ปลายใบแหลม โคนใบรูปหัวใจ ขอบใบเว้าลึก 3-5 แฉก แผ่นใบสีเขียวค่อนข้างหนา มีขนปกคลุมทั่วใบ

ดอก มีขนาดใหญ่ ออกดอกตามซอกใบและปลายกิ่ง มีทั้งกลีบดอกซ้อน และไม่ซ้อน ดอกจะเปลี่ยนสีภายในระยะเวลา 1 วัน ช่วงเช้าดอกมีสีขาว ช่วงสายดอกจะเปลี่ยนเป็นสีชมพูอ่อน ช่วงเที่ยงดอกจะเปลี่ยนเป็นสีชมพู และช่วงเย็นดอกจะเปลี่ยนเป็นสีชมพูแดง

ผล กลม มีขน เมื่อผลแก่จะแตกออกเป็น 5 แฉก

สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา

เจริญเติบโตได้ดีในสภาพแวดล้อมที่แสงแดดส่องถึง

ถิ่นกำเนิด

จีนตอนใต้-ตอนกลาง จีนตะวันออกเฉียงใต้ และไต้หวัน

การกระจายพันธุ์

อลาบามา บังคลาเทศ บอร์เนียว แคเมอรูน จีนตอนเหนือ-ตอนกลาง คิวบา สาธารณรัฐโดมินิกัน แกมเบีย อ่าวกินี เฮติ ญี่ปุ่น เกาหลี หมู่เกาะลีเวิร์ด มอริเชียส เกาะนอร์ฟอล์ก เรอูนียง หมู่เกาะโซไซเอตี ตรินิแดด-โตเบโก หมู่เกาะวินด์เวิร์ด และซิมบับเว

การปลูกและการขยายพันธุ์

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด ปักชำ และตอนกิ่ง

ระยะเวลาการติดดอก
ตลอดปี
ประเภทการใช้ประโยชน์
สมุนไพร,พืชประดับ

ราก ตำ นำไปพอกรักษาโรคงูสวัด

ใบ ใช้ใบสด หรือดอกสด ตำผสมน้ำผึ้งทาบริเวณที่เป็นฝี หรือบริเวณที่ถูกผึ้งต่อยไม่ให้เกิดการอักเสบได้ ส่วนใบแห้ง ให้บดเป็นผงใช้รักษาแผลไฟไหม้ น้ำร้อนลวก

หมายเหตุ

- ชาวจีนเชื่อว่าต้นพุดตานเป็นไม้มงคล เพราะดอกพุดตานสามารถเปลี่ยนสีได้ถึง 3 สีภายในวันเดียว เปรียบเสมือนของชีวิตคนที่เริ่มต้นเหมือนเด็กที่เป็นผ้าขาว แล้วค่อย ๆ เจริญเติบโตพร้อมกับสีสันที่แต่งแต้มขึ้นมา และเชื่อว่าต้นพุดตานอาจนำเข้ามาปลูกในประเทศไทยช่วงที่ไทยได้มีค้าขายกับชาวจีนในสมัยรัตนโกสินทร์

- ดอกพุดตานมีสารฟลาโวนอยด์ ไกลโคไซด์ (Flavonoid glycosides) และสารแอนโทไซยานิน (anthocyanin)

แหล่งอ้างอิง

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. 2553. “ดอกพุดตานเปลี่ยนสี: การสร้างสรรค์จากธรรมชาติ”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://biology.ipst.ac.th/?p=893 (8 พฤษภาคม 2560).

หมอชาวบ้าน. 2553. “ดอกพุดตาน หรือดอกสามสี”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: https://www.doctor.or.th/article/detail/10278 (8 พฤษภาคม 2560).

Kew Science,The Royal Botanic Gardens. “Hibiscus mutabilis L.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:560549-1 (4 พฤศจิกายน 2560).

The Plant List. 2013. “Hibiscus mutabilis L.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2850227 (8 พฤษภาคม 2560).

รายการรูปภาพ

กลับหน้ารายการพรรณไม้