ชื่อไทย
จันทน์ผา
ชื่อท้องถิ่น
แบงฝน (เย้า-เชียงใหม่)/ จันทน์ผา (ภาคเหนือ)/ จันทน์แดง (ภาคกลาง, สุราษฎร์ธานี)/ ลักกะจันทน์ มะพร้าวนกกก (ภาคกลาง)
ชื่อวิทยาศาสตร์

Dracaena cochinchinensis (Lour.) S.C.Chen

สกุล
Dracaena 
สปีชีส์
cochinchinensis
ชื่อพ้อง

Aletris cochinchinensis Lour.

Dracaena loureiroi Gagnep.

Dracaena saposchnikowii Regel

Draco saposchnikowii (Regel) Kuntze

Pleomele cochinchinensis Merr. ex Gagnep.

ชื่อวงศ์
ASPARAGACEAE
กลุ่มพรรณไม้
ไม้ยืนต้น
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น เป็นไม้ยืนต้น สูงได้ถึง 15 ม. ลำต้นตั้งตรง เปลือกสีครีมอ่อน มีรอยแผลเก่าของใบเป็นร่องวงกลม เห็นได้ตลอดทั้งลำต้น บางครั้งแตกกิ่งได้

ใบ ใบเดี่ยว ออกเวียนสลับเป็นกระจุกที่ยอด ใบยาวคล้ายดาบ กว้าง 3-7 ซม. ยาว 30-80 ซม. ปลายใบแหลม ไม่มีก้านใบ โคนใบโค้งเป็นกาบหุ้มซ้อนกันรอบลำต้น ขอบใบเรียบ เนื้อใบกรอบ

ดอก ออกเป็นช่อใหญ่แยกเป็นแขนง ช่อดอกออกตามซอกใบที่ปลายยอด ยาวได้ถึง 1 ม. ดอกย่อยมีขนาด 5-10 มม.กลีบเลี้ยงเชื่อมติดกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็นพูแคบ 6 พู ดอกสีขาวหรือสีเขียวอมเหลือง มีกลีบดอก 6 กลีบ มีเกสรเพศผู้ 6 อัน ก้านเกสรกว้างไล่เลี่ยกับอับเรณู ก้านเกสรเพศเมียมีปลายแยกเป็น 3 พู เมื่อดอกบานมีเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 0.8 ซม.

ผล กลม ขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางประมาณ 1 ซม. ผลอ่อน มีสีเขียว เมื่อสุกเปลี่ยนเป็นสีแดง หรือส้มอมแดง

เมล็ด หนึ่งผลมี 1 เมล็ด

สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา

พบในท้องถิ่นทั่วไปโดยเฉพาะป่าดิบเขาที่เป็นหินปูน ที่ระดับความสูงถึง 1,900 ม. จากระดับทะเลปานกลาง

ถิ่นกำเนิด

กัมพูชา จีนตอนใต้ถึงตอนกลาง จีนตะวันออกเฉียงใต้ ลาว ไทย เวียดนาม

การกระจายพันธุ์

เอเชียตะวันออก - จีนตอนใต้ เวียดนาม กัมพูชา ลาว ไทย

การปลูกและการขยายพันธุ์

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด หรือปักชำ

ระยะเวลาการติดดอก
กรกฎาคม-สิงหาคม
ระยะเวลาการติดผล
สิงหาคม-กันยายน
ประเภทการใช้ประโยชน์
สมุนไพร,พืชประดับ

ต้น ทั้งต้น แก้ปวดศีรษะ แก้ไข้ เลือดออกตามไรฟัน พิษฝีอักเสบ ปวดบวม และใช้เป็นยาบำรุงหัวใจ เปลือกลำต้นใช้ฝนน้ำดื่มเป็นยาแก้ปวดท้อง ท้องอืดท้องเฟ้อ เนื้อไม้ นำมาตำเอาน้ำทาแก้ฟกช้ำ บาดแผล ฝีต่าง ๆ ต้มน้ำดื่มแก้กระสับกระส่าย ร้อนใน ดับพิษไข้ทุดกชนิด แก้ไอ แก้ซางเด็ก เลือดออกตามไรฟัน และน้ำดีพิการ แก่นไม้ แก้บาดแผล ฟกช้ำ ต้มน้ำดื่ม บดชงเป็นยาบำรุงหัวใจ แก้ร้อนใน กระหายน้ำ ดับพิษไข้ แก้ไอ โรคลักปิดลักเปิด โรคในอก โรคตา และดีพิการ

ราก นำมาตำพอกรักษาบาดแผล

เมล็ด แก้โรคดีซ่าน อุจจาระผิดปกติ

แหล่งอ้างอิง

มูลนิธิโครงการหลวง 2552. องค์ความรู้เรื่องพืชป่าที่ใช้ประโยชน์ทางภาคเหนือของไทย เล่ม 1. อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด. กรุงเทพมหานคร. 808 น.

เกษตรใบไม้. 2554. “จันผา”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://watprodesktop.blogspot.com/2011/03/blog-post_8271.html (18 ตุลาคม 2559).

สำนักพิมพ์บ้านและสวน. 2558. “จันทน์ผา”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://book.baanlaesuan.com/plant-library/dracaena-cochinchinensis/ (25 กันยายน 2560).

Plants of the World online. “Dracaena cochinchinensis (Lour.) S.C.Chen”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:534147-1 (25 กันยายน 2560).

The Plant List. 2013. “Dracaena cochinchinensis (Lour.) S.C.Chen”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-304610 (25 กันยายน 2560).

Useful Tropical Plants. 2017. “Dracaena cochinchinensis”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://tropical.theferns.info/viewtropical.php?id=Dracaena+cochinchinensis (25 กันยายน 2560).

รายการรูปภาพ

กลับหน้ารายการพรรณไม้