ชื่อไทย
ตะโกนา
ชื่อท้องถิ่น
โก (ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ)/ นมงัว (นครราชสีมา)/ มะโก (ภาคเหนือ)/ มะถ่านไฟผี (เชียงใหม่)
ชื่อสามัญ
Ebony
ชื่อวิทยาศาสตร์

Diospyros rhodocalyx Kurz

สกุล
Diospyros
ชื่อพ้อง

Diospyros chevalieri Lecomte

Diospyros finetii Lecomte

ชื่อวงศ์
EBENACEAE
กลุ่มพรรณไม้
ไม้ต้น
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ลำต้น ไม้ยืนต้น สูงได้ถึง 15 ม.

ใบ ใบเดี่ยว รูปไข่กลับหรือรูปรี กว้าง 2.5-7.0 ซม. ยาว 5-12 ซม. โคนใบสอบ ปลายใบโค้งมน

ดอก สีขาวนวล แยกเพศ ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อ กลีบดอกเชื่อมติดกันเป็นรูปโอ่งน้ำหรือรูปคนโท มี 4 กลีบ ยาว 8-12 มม. ปลายแยกเป็นแฉกสั้น มีเกสรเพศผู้ 14-16 อัน ดอกเพศเมียเป็นดอกเดี่ยว ลักษณะคล้ายดอกเพศผู้แต่มีขนาดใหญ่กว่า กลีบดอกมี 4 กลีบ มีเกสรเพศผู้เทียม 8-10 อัน

ผล เป็นผลสด สีส้มแดง ทรงกลม ผิวมัน ขนาด 1.5-3.0 ซม. มีขนละเอียด และกลีบเลี้ยงติดอยู่ที่ขั้วผล 4 กลีบ

สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา

พบขึ้นทั่วไปตามป่าเบญจพรรณแล้ง ป่าละเมาะ และทุ่งนา พบที่ความสูงจากระดับทะเลปานกลาง 40-300 ม.

ถิ่นกำเนิด

ลาว พม่า ไทย และเวียดนาม

การกระจายพันธุ์

เอเชียเขตร้อน

การปลูกและการขยายพันธุ์

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด

ระยะเวลาการติดดอก
มีนาคม-เมษายน
ระยะเวลาการติดผล
เมษายน-มิถุนายน
ประเภทการใช้ประโยชน์
สมุนไพร,พืชประดับ,พืชใช้เนื้อไม้

ลำต้น เนื้อไม้แข็งแรงใช้ทำเครื่องเรือนและเครื่องมือใช้ได้ดี

ราก นำไปต้มน้ำดื่มแก้โรคเหน็บชา โรคทางเดินปัสสาวะ น้ำเหลืองเสียแก้ปวดเมื่อย อ่อนเพลีย ช่วยเจริญอาหาร และแก้ร้อนใน

เปลือก เป็นยาบำรุงธาตุ บำรุงกำลัง กระตุ้นร่างกายกระปรี้กระเปร่า

ผล แก้ท้องร่วง ตกเลือด แก้บวม ขับพยาธิและแก้ฝีเน่าเปื่อย ผลอ่อน ใช้เป็นสีย้อมผ้า แห อวน ผลสุกรับประทานได้ มีรสหวานอมฝาด

แหล่งอ้างอิง

องค์การสวนพฤกษศาสตร์. 2542. สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เล่ม 4. พิมพ์ครั้งที่ 2. โอ.เอส. พริ้นติ้ง เฮาส์, กรุงเทพมหานคร. 151 น.

สมาคมพัฒนาคุณภาพสิ่งแวดล้อม. “ตะโกนา”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.healthyenterprise.org/image/adeq/ebony.pdf (7 กันยายน 2560).

สำนักงานหอพรรณไม้. “ตะโกนา (Diospyros rhodocalyx Kurz)”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.dnp.go.th/botany/mindexdictdetail.aspx?runno=2193 (7 กันยายน 2560).

อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ. 2553. “ตะโกนา”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/siri/index.php?page=search_detail&medicinal_id=286 (7 กันยายน 2560).

Kew Science,The Royal Botanic Gardens. “Diospyros rhodocalyx Kurz”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:322938-1 (7 กันยายน 2560).

The Plant List. 2013. “Diospyros rhodocalyx Kurz”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2770430 (7 กันยายน 2560).

ThongThailand. 2009. “ตะโกนา”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.thongthailand.com/articles/307490/ตะโกนา.html (7 กันยายน 2560).

รายการรูปภาพ

กลับหน้ารายการพรรณไม้