Diospyros mollis Griff.

ลำต้น ไม้ยืนต้นสูง 30 ม. เปลือกต้นสีดำ แตกเป็นสะเก็ด กิ่งอ่อนและยอดอ่อนมีขนประปราย แก่นสีดำสนิท เนื้อละเอียดมันสวยงาม ทุกส่วนของมะเกลือเมื่อแห้งจะเปลี่ยนเป็นสีดำ

ใบ เป็นใบเดี่ยว ออกเรียงสลับ รูปไข่แกมรูปขอบขนาน กว้าง 2-3 ซม. ยาว 4-7 ซม. ปลายใบสอบ โคนใบมน ขอบใบเรียบ แผ่นใบเรียบ สีเขียวเข้ม ใบอ่อนมีขน เส้นใบข้างมี 10-15 คู่ ก้านใบยาว 0.5-1.0 ซม.

ดอก ดอกแยกเพศอยู่คนละต้น ดอกเพศผู้ออกเป็นช่อสั้นตามซอกใบ มี 3 ดอก กลีบดอกเชื่อมติดกัน เกสรเพศผู้มี 14-24 อัน ดอกเพศเมียออกเดี่ยวตามซอกใบ ดอกสีเหลืองใหญ่กว่าดอกเพศผู้ กลีบเลี้ยงสีเขียวมี 4 กลีบ กลีบดอกมี 4 กลีบ

ผล รูปทรงกลม ขนาด 1.4-2.2 ซม. ผิวเรียบเกลี้ยง มีกลีบเลี้ยงติดที่ขั้วผล ผลอ่อนสีเขียว สุกเป็นสีเทาดำ

เมล็ด เมล็ดสีน้ำตาล มีเนื้อหุ้มเมล็ดเป็นวุ้นใส

พบทั่วไปในที่กึ่งโล่งแจ้ง ในป่าผลัดใบ ป่าเบญจพรรณ และป่าดิบชื้น

กัมพูชา ลาว พม่า และไทย

เอเชียเขตร้อน

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด

ทั้งต้น มีรสฝาดเมา ขับพยาธิ แก้ตายซาง แก้กระษัย
ราก มีรสเบื่อเมา ฝนกับน้ำซาวข้าว กินแก้อาเจียน แก้ลมหน้ามืด แก้กระษัย แก้ริดสีดวงทวาร แก้พิษ ตานซาง ขับพยาธิ
เปลือกต้น มีรสเมาฝาด แก้กระษัย ขับพยาธิ แก้พิษตานซาง
แก่น มีรสฝาดเค็ม ขับพยาธิ แก้ตานซาง
ผล มีรสขื่นเฝื่อนฝาดเบื่อ กินขับพยาธิในลำไส้ และพยาธิทุกชนิด ถ่ายตานซาง ถ่ายกระษัย

คณะกรรมการวิชาการดำเนินงานส่วนสวนสมุนไพรพืชสวนโลก. 2549. สวนสมุนไพรในงานมหกรรมพืชสวนโลก 2549. พิมพ์ครั้งที่1. บริษัท สามเจริญพาณิชย์ (กรุงเทพฯ) จำกัด. กรุงเทพมหานคร. 464 น.

ฐานข้อมูลสมุนไพร คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยอุบลราชธานี. 2553. “มะเกลือ”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.phargarden.com/main.php?action=viewpage&pid=90 (20 กันยายน 2560).

JSTOR. 2017. “Diospyros mollis”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://plants.jstor.org/compilation/diospyros.mollis (20 กันยายน 2560).

Kew Science,The Royal Botanic Gardens. “Diospyros mollis Griff.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:322726-1 (20 กันยายน 2560).

Pl@ntUse. 2016. “Diospyros (PROSEA Dyes and tannins)”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://uses.plantnet-project.org/en/Diospyros_(PROSEA_Dyes_and_tannins) (20 กันยายน 2560).

The Plant List. 2013. “Diospyros mollis Griff.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2770166 (20 กันยายน 2560).