Dalbergia cochinchinensis Pierre
Amerimnon cambodianum Pierre
Amerimnon cochinchinense Pierre
Amerimnon fuscum Pierre
Dalbergia cambodiana Pierre
Dalbergia cochinchinensis Laness.
Dalbergia fusca var. enneandra S. Q. Zou & J. H. Liu
ลำต้น ไม้ต้นผลัดใบ สูง 10-30 ม. ยอดอ่อนมีขนละเอียดหรือค่อนข้างเกลี้ยง
ใบ เป็นใบประกอบแบบขนนกปลายคี่ เรียงเวียน ก้านใบยาว 2.5-5 ซม. แกนกลางใบยาว 6.5-15 ซม. เกลี้ยง มี 7-9 ใบย่อย เรียงสลับ รูปรีหหรือรูปไข่ กว้าง 2-5 ซม. ยาว 3.5-10 ซม. ปลายแหลม โคนมนหรือมนกลม ขอบเรียบ แผ่นใบบางคล้ายกระดาษ ด้านบนสีเขียวเข้ม ด้านล่างสีอ่อนกว่า เกหลี้ยงทั้ง 2 ด้าน เส้นแขนงใบข้างละ 7-9 เส้น เห็นชัดทั้ง 2 ด้าน เส้นใบย่อยแบบร่างแห เห็นชัดทางด้านล่าง หูใบขนาดเล็ก ร่วงง่าย ก้านใบย่อยยาว 2-5 มม.
ดอก เป็นช่อดอกแบบช่อแยกแขนง ออกตามปลายกิ่ง แต่ละช่อยาว 10-20 ซม. ใบประดับและใบประดับย่อยขนาดเล็ก ร่วงง่าย ก้านดอกยาวประมาณ 1 มม. กลีบเลี้ยงโคนเชื่อมติดกันเป็นหลอดสั้น ปลายแยกเป็นแฉก สีเขียว เกลี้ยง กลีบดอกสีขาวนวลหรือสีขาวอมเหลือง กลีบกลางรูปค่อนข้างกลม เส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ 3.5 มม. โคนคอดคล้ายก้านกลีบ ยาวประมาณ 1.5 มม. กลีบคู่ข้างรูปขอบขนาน กว้างประมาณ 1 มม. ยาวประมาณ 3.5 มม. โคนคอดคล้ายก้านกลีบ ยาวประมาณ 1.5 มม. กลีบคู่ล่างกว้างประมาณ 2 มม. ยาวประมาณ 3.5 มม. โคนคอดคล้ายก้านกลีบ ยาวประมาณ 1.5 มม. เกสรเพศผู้ 10 เกสร เชื่อมรวมกันเป็น 1 มัด เกสรเพศเมียรังไข่อยู่เหนือวงกลีบ เกลี้ยง มีออวุล 4 เม็ด
ผล เป็นฝักแบน รูปขอบขนานแกมรูปแถบ กว้างประมาณ 1 ซม. ยาว 4.5-8 ซม. ผนังผลบาง ผลอ่อนสีเขียว ผลแห้งสีน้ำตาล
เมล็ด รูปไต กว้างประมาณ 6 มม. ยาวประมาณ 4 มม. สีน้ำตาลแดง มี 1-4 เมล็ด
พบตามป่าเบญจพรรณและป่าดิบแล้ง ที่สูงใกล้ระดับทะเลปานกลางถึง 200 ม.
ภูมิภาคอินโดจีน
ในประเทศไทยพบทางภาคตะวันออก ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงใต้ ในต่างประเทศพบที่ เวียดนาม ลาว และกัมพูชา
ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด
เนื้อไม้ ใช้ทำสิ่งปลูกสร้าง เฟอร์นิเจอร์ เครื่องมือใช้สอย และเครื่องดนตรี
กรมวิชาการเกษตร. “อนุสัญญาไซเตสกับไม้พะยูง (ตอนที่ 2)”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://doa.go.th/pibai/pibai/n19/v_4-may/ceaksong.html (9 กันยายน 2560).
สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้. “พะยูง”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&id=68&view=showone&Itemid=59 (10 มกราคม 2560).
สำนักงานหอพรรณไม้ สำนักวิจัยการอนุรักษ์ป่าไม้และพรรณพืช กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. 2557. ชื่อพรรณไม้แห่งประเทศไทย เต็ม สมิตินันทน์ ฉบับแก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ. 2557. สำนักงานพระพุทธศาสนา, กรุงเทพฯ.
E-Flora of Thailand. 2024. Dalbergia cochinchinensis Pierre. Published on the Internet, https://botany.dnp.go.th/eflora/floraspecies.html?tdcode=07516. Accessed on: 17 Jun 2024
Plants For A Future. 2012. “Dalbergia cochinchinensis - Pierre”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.pfaf.org/user/Plant.aspx?LatinName=Dalbergia+cochinchinensis (9 กันยายน 2560).
POWO (2019). Plant of the World Online. Facilitated by the royal Botanic Gardens, Kew. Published on the Internet, https://powo.science. kew.org/. Retrieved 17 June 2024.
TPL. 2013. The Plant List Version 1.1.Published on the Internet; Available Source: http://www.theplantlist.org/ (accessed 1st January), June 17, 2024.