ชื่อไทย
เครือออน
ชื่อท้องถิ่น
ค้างเบี้ย (นครพนม)/ งวงชุม (ขอนแก่น เลย)/ ท้องปลิง (จันทบุรี ภาคใต้)/ เบี้ย (กลาง นครพนม)/ พญาโจร พวงประดิษฐ์ (กทม.)/ พลูหีบ (นครราชสีมา สระบุรี)/ ล้วงสุ่มขาว ล้วงสุ่มตัวผู้ (นครราชสีมา)/ สะแกบ (อุตรดิตถ์)/ สังขยา (นราธิวาส สงขลา)/ ออนแดง จั่งบั่ง (เชียงใหม่)
ชื่อสามัญ
Lavender Wreath/ Shower Orchid
ชื่อวิทยาศาสตร์

Congea tomentosa Roxb.

สกุล
Congea
ชื่อพ้อง

Calochlamys capitata C.Presl

Congea oblonga Pierre ex Dop

Congea petelotii Moldenke

Congea tomentosa var. nivea Munir

Congea tomentosa var. oblongifolia Schauer

 

ชื่อวงศ์
LAMIACEAE
ลักษณะทางพฤกษศาสตร์

ต้น: ไม้เถาขนาดใหญ่ อายุหลายปี  แตกกิ่งก้านจำนวนมาก มีขนนุ่ม เลื้อยพันต้นไม้อื่น ปลายกิ่งทอดย้อยลง ลำต้นอ่อนหรือกิ่งอ่อนมีขนสากสีน้ำตาลปนเทาปกคลุม เมื่ออายุมากขึ้นมีเนื้อไม้แข็ง 

ใบ: ใบเป็นใบเดี่ยวออกตรงข้าม รูปไข่แกมรูปรี กว้าง 4-5 ซม. ยาว 6-13 ซม. ปลายแหลมเป็นติ่งสั้น โคนมน เนื้อใบสาก

ดอก: ดอกออกเป็นช่อตามปลายกิ่ง ประกอบด้วยช่อย่อยเป็นกระจุก มี 5-7 ดอก มีใบประดับรองรับ 3 ใบ สีชมพูอมม่วง รูปไข่กลับแกมขอบขนาน กว้างประมาณ 0.8 ซม. ยาวประมาณ 2.5 ซม. โคนเชื่อมกัน ดอกย่อยสีขาวมีขนาดเล็ก หลุดร่วงง่าย กลีบดอกส่วนโคนเชื่อมกันเป็นหลอด ปลายแยกเป็น 2 ส่วน ขนาดไม่เท่ากัน ส่วนบน 2 กลีบ ส่วนล่าง 3 กลีบ กลีบรองดอกมี 5 แฉก ติดอยู่เมื่อเป็นผล เกสรผู้ 4 อัน

ผล: ผลขนาดเล็ก รูปไข่กลีบ มีใบประดับติดที่ขั้ว เมล็ดมี 1 เมล็ด

สภาพนิเวศ
กลางแจ้ง
สภาพนิเวศวิทยา

พบได้ตามป่าเบญจพรรณและป่าเต็งรัง

ถิ่นกำเนิด

เอเชียเขตร้อน จีนกลางถึงใต้

การกระจายพันธุ์

เอเชียตะวันออกเฉียงใต้

การปลูกและการขยายพันธุ์

เพาะเมล็ด

ปักชำกิ่ง

ระยะเวลาการติดดอก
ธันวาคม-เมษายน
ระยะเวลาการติดผล
ธันวาคม-เมษายน
ประเภทการใช้ประโยชน์
สมุนไพร,พืชประดับ

นิยมปลูกเป็นไม้ประดับตามรั้วบ้านและตกแต่งบ้าน

ใบ ตำคั้นน้ำ ทาบริเวณที่ถูกสัตว์มีพิษ ช่วยบรรเทาอาการแสบร้อนจากสัตว์มีพิษกัด

ทั้งต้น ต้มน้ำดืมแก้ไอ ขับปัสสาวะ

แหล่งอ้างอิง

สำนักพิมพ์บ้านและสวน. 2558. “พวงประดิษฐ์”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://book.baanlaesuan.com/plant-library/wooly_shower_of_orchid/ (11 เมษายน 2560).

สำนักงานความหลากหลายทางชีวภาพด้านป่าไม้ กรมป่าไม้. “เครือออน”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://biodiversity.forest.go.th/index.php?option=com_dofplant&view=showone&Itemid=59&id=1213 (11 เมษายน 2560).

องค์การสวนพฤกษศาสตร์. 2541. สวนพฤกษศาสตร์สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ เล่ม 2. พิมพ์ครั้งที่ 3. โอ.เอส.พริ้นเฮ้าส์. กรุงเทพมหานคร. 153 น.

อุทยานธรรมชาติวิทยาสิรีรุกขชาติ. 2553. “เครือออน”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.pharmacy.mahidol.ac.th/siri/index.php?page=search_detail&medicinal_id=404 (11 เมษายน 2560).

Kew Science,The Royal Botanic Gardens. “Congea tomentosa”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://powo.science.kew.org/taxon/urn:lsid:ipni.org:names:862610-1 (11 เมษายน 2560).

The Plant List. 2013. “Congea tomentosa Roxb.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-46556 (11 เมษายน 2560).

รายการรูปภาพ

กลับหน้ารายการพรรณไม้