Calophyllum inophyllum L.

Balsamaria inophyllum Lour.

Calophyllum bingator Roxb.

Calophyllum blumei Wight

ลำต้น ไม่ผลัดใบ สูง 6-15 ม. แตกกิ่งก้านเป็นพุ่มกลม สีเขียวเข้ม เปลือกต้นเรียบสีน้ำตาลเข้ม เปลือกในสีชมพู เนื้อไม้สีน้ำตาลปนแดง กิ่งอ่อนสีเขียว มียางสีเหลืองอมเขียว ทนทานต่อไอเกลือและลมทะเลที่พัดรุนแรง

ใบ ใบเดี่ยว ออกเรียงตรงข้ามกัน รูปรียาว ซม. ปลายใบมนหรือเว้าตื้น ๆ โคนใบแหลม ขอบใบเรียบ กว้าง 5-8 ซม. ยาว 10-20 แผ่นใบหนาเรียบเกลี้ยง ผิวใบด้านบนด้านล่างเรียบเกลี้ยงเป็นมันเงา เส้นใบสีเหลืองอ่อน มองเห็นชัดทั้งสองด้าน เส้นแขนงถี่มากและขนานกันเป็นแนวนอน ก้านใบสีเขียว ก้านใบยาว 1-2 ซม.

ดอก ออกเป็นช่อสั้นตามซอกใบและปลายกิ่ง ดอกย่อย 6-10 ดอก กลีบเลี้ยงสีขาวมี 4 กลีบ กลีบดอกสีขาว 5-6 กลีบดอกบานเต็มที่กว้างประมาณ 2 ซม. กลิ่นหอมชื่นใจ เกสรเพศผู้จำนวนมาก เป็นเส้นฝอยสีเหลืองรวมอยู่เป็นกระจุก

ผล รูปทรงค่อนข้างกลม ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 2.5 ซม. เปลือกหนา ผลอ่อนสีเขียว พอสุกเป็นสีเหลือง

เมล็ด มี 1 เมล็ด

พบขึ้นประปรายตามป่าชายทะเลที่น้ำทะเลท่วมไม่ถึง รวมทั้งป่าที่มีความชุ่มชื้นทั่วไปที่ไม่สูงจากระดับทะเลปานกลางมากนัก

ประเทศแถบอินโดจีน เช่น ไทย พม่า ศรีลังกา ลาว เขมร มาเลเชีย เวียดนาม อินเดีย

พบตั้งแต่ประเทศแอฟริกา อินเดีย ศรีลังกา พม่า จีนตอนใต้ ไต้หวัน ญี่ปุ่น กัมพูชา เวียดนาม ภูมิภาคมาเลเซีย หมู่เกาะในมหาสมุทรแปซิฟิก จนถึงออสเตรเลีย

ต้นกระทิงชอบสภาพดินร่วนปนทรายหรือดินทรายความชุ่มชื้นปานกลาง ใช้ต้นกล้าหรือกิ่งตอนปลูกในหลุมขนาด 30 x 30 x 30 ซม. รองก้นหลุมด้วยปุ๋ยคอกหรือปุ๋ยหมักผสมดินร่วน

ขยายพันธุ์โดยการเพาะเมล็ด หรือตอนกิ่ง

ดอก มีรสหอมเย็น เป็นยาบำรุงหัวใจ

เมล็ด มีรสเมาร้อน หุงเป็นน้ำมัน ทาแก้ปวดข้อ เคล็ดขัดยอก บวม

ใบ มีรสเมาเย็น แก้ตาแดง ตาฝ้า ตามัว.

เนื้อไม้ ใช้ในการก่อสร้าง ทำเครื่องเรือน และกระดูกงูเรือ น้ำมันใช้ในอุตสาหกรรมสบู่ ผลิตภัณฑ์เสริมความงาม และใช้ผสมทำเป็นน้ำมันไบโอดีเซลจากเมล็ด

ต้นไม้ประจำจังหวัดระยอง

คณะกรรมการวิชาการดำเนินงานส่วนสวนสมุนไพรพืชสวนโลก. 2549. สวนสมุนไพรในงานมหกรรมพืชสวนโลก 2549. Herbal Garden in Royal Flora Expo 2006. บริษัท สามเจริญพาณิชย์(กรุงเทพฯ) จำกัด. กรุงเทพมหานคร.

ปิยะ เฉลิมกลิ่น. 2552. ไม้ดอกหอม ฉบับปรับปรุงและเพิ่มเติม. พิมพ์ครั้งที่ 5. สำนักพิมพ์บ้านและสวน;อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด. กรุงเทพมหานคร. 351 น.

ฐานข้อมูลพรรณไม้ องค์การสวนพฤกษศาสตร์. 2554. “กระทิง”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.qsbg.org/database/botanic_book%20full%20option/search_detail.asp?botanic_id=2333 (28 ตุลาคม 2559).

The Plant List. 2013. “Calophyllum inophyllum L.”. [ระบบออนไลน์]. แหล่งที่มา: http://www.theplantlist.org/tpl1.1/record/kew-2693350 (28 ตุลาคม 2559).